ایده ی " چند رهبری " برای هدایت جریان فرهنگی
حق
این مقاله عطف به موضوع مقاله ای ( برای خواندن مقاله کلیک کنید ) است که در سایت رنسانس فرهنگی منتشر شده است.
در این مقاله بحثی مطرح شد درباره ی لزوم وجود رهبر یا نظریه پرداز برای هدفمندی و موفقیت جریان فرهنگی آغاز شده در کشور و بنده بر اساس تفکرات شخصی موضوع را به چند رهبری تعبیر کردم نه صرفا وجود یک رهبر .
به درخواست دانته ی گرامی مقاله ای را برای روشن تر شدن هرچه بیشتر نظرم نوشته ام که در زیر خواهید خواند.
پیشنهاد تک رهبری که دانته ی گرامی مطرح کردند ذهنیات و افکار تمام ما را محدود به چارچوب خاص آن شخص می کند و به نحوه ی تفکر و جهان بینی خاص او که مسلما ناقص است .
این مسئله باعث می شود از سایر افکار دنیای بیرون دور بمانیم.
در اکثر مواقع حتی باعث درجا زدن و ماندن در همان مفاهیم مطرح شده ی رهبر انتخابی می شود. یعنی اگر رهبر ما در یک میزان و حدی به شناخت اسلام از دیدگاه و نظر خودش پرداخته ، ما از آن حد نیز جلوتر نمیرویم چه رسد به اینکه از محفظه ی دیدگاه و نظر رهبرمان.
و سوال و مسئله ی اصلی این است که
بفرض ما شریعتی را رهبر می دانیم و اهالی حوزه مطهری را و عده ی دیگر ملکیان یا سروش یا بازرگان را
خب چه باید کرد؟
آیا فرصت این را داریم که بازهم به جدل های کهنه بپردازیم؟؟ جدلهایی که دشمن شاد کن هستند و مارا از حرکت باز می دارند؟
آیا زمان آن نرسیده بر تمام این دعواها و تحلیل نیروها و انرژی ها پایان ببخشیم؟؟؟
آیا به اندازه ی کافی از این درجا زدن ها ، لطمه نخوردیم و عقب نماندیم؟؟
پیشنهاد تک رهبری بر طبل کهنه ی این جدلها کوبیدن است
راهکاری که بنده مدنظرم هست و همانطور که قبلا عرض شد با عمیق شدن روی تفکر مذکور شیعه بوده ، طرح سازوکاری برای استفاده از چند رهبر برای پیشبرد حرکات فرهنگی – دینی است
(در عقاید شیعه ما با 14 شخصیت مواجهیم ، 14 انسانی که به تبع شرایط زمانی و مکانی زندگیشان ، 14 عملکرد انسانی متفاوت داشتند . 14 امام و پیشوای بزرگی که هرکدام یک شیوه ی خاص از مدیریت جامعه ، سیاست ، تبلیغ دین و... داشتند و دارند ولی همگی در راه تلاش برای رسیدن به یک هدف مشترک و متعالی. نکته ی مهم اینجاست که ما هرگز علی تنها را ، حسین تنها را رهبر شیعیان قلمداد نمی کنیم بلکه مجموعه ی قول و فعل متفاوت این 14 شخصیت را و مجموعه ی این 14 شخصیت را ، امام و پیشوا می خوانیم)
طرحی که در حال حاضر مدنظرم هست کاری بزرگتر و عظیم تر از حرکتی است که سایت شاندل کرد
ایجاد سایت و نهادی برای نوشتن نظرات و افکار رهبران تاثیر گذار فکری – فرهنگی
این سایت دارای دو بخش است
1.بخش موضوعات اشتراکی رهبران
2.بخش موضوعات غیر اشتراکی رهبران
بخش اول اختصاص به نشر نظرات و افکار تمام رهبران درباره ی موضوعات خاص و مشخص و مشترک دارد.
بعنوان مثال نظرات هر کدام از این رهبران که درباره ی "حجاب " صحبت کردند ، با ذکر منبع ، منتشر شود. بدیهی است که اگر رهبری از میان انها در این باره صحبتی نکرده بود ، نوشته ای از ایشان منتشر نمی شود.
در بخش دوم این سایت سایر نظرات و دیدگاه های مهم و بنیادین رهبران که در یک موضوع خاص نمی گنجد منتشر می شود.
منظور از دیدگاه های مهم رهبران ، موضوعاتی است که این رهبران بطور خاص بدان اشتغال دارند.
بعنوان مثال مسئله ی دنباله دار قبض و بسط تئوریک شریعت از سروش یا پروژه ی عقلانیت و معنویت از ملکیان یا تشیع علوی و صفوی شریعتی یا....
مشاهده می شود در موارد مذکور ما اغلب اشتراکی برای افکار خاص آن رهبر در بین سایر رهبران نداریم
و در عین حال نمی شود از این موضوعات بنیادین نیز گذر کرد .
(این توضیح را عرض کردم تا دوستان به این اشاره نکنند که نوشتن تمامی نظرات غیر اشتراکی هرکدام از اینم رهبران و نشر انها ، کاری طاقت فرسا و نشدنی است. ما بصورت حداقلی از موضوعات و مطالب بنیادین و مهم شروع می کنیم. در اینده می توان به سایر موضوعات نیز پرداخت. از نظر بنده وجود داشتن چند موضوع مهم و هر چند اندک بسیار بسیار بهتر از بطور کلی نبودن این موضوعات است. باید حرکت را شروع کرد . انتظار طرحی که حداقل انرژی و زمان را از ما بگیرد و حداکثر بازدهی را بدهد ، انتظاری پوچ و واهی است ، چه اینکه سالها و قرنهاست چنین طرحی داده نشده و نخواهد شد)
در ذیل هر کدام از این موضوعات ( اشتراکی یا غیر اشتراکی ) قسمت نظرات را ایجاد می کنیم تا خوانندگان بدون تلقین و تشویق و جهت دهی ما در عادلانه ترین فضای ممکن تمامی نوشته ها را بخوانند و احسن آنها را انتخاب کنند.
(دراین پست ( برای خواندن پست کلیک کنید ) مقاله ای نوشته بودم در این خصوص ، که محاسن و معایبی توسط بنده در متن و مخصوصا دوستان و صاحب نظران بزرگوار در قسمت نظرات مطرح شده است که توجه به انها نیز واجب است)
محاسن طرح :
1.برخلاف تک رهبری ما در زندان اهداف و عقاید یک رهبر اسیر نخواهیم شد
2.امکان باقی ماندن و درجا زدن در یک عقیده و دیدگاه خاص به حداقل می رسد
3.باعث تضارب افکار و وسیع شدن هرچه بیشتر قلمرو اگاهی می شود
4.یک تمرین آزاد فکری مفید است که مانع تعصب و تحجر فکری شده و همینطور مانع این می شود که هر تفکری را بدون استدلال و منطق قبول کنیم
5. این عیب و مشکل بزرگی که هم اکنون در بین خوانندگان وجود دارد که با خواندن آثار یک شخصیت اورا مبنا قرار می دهند و یا اثار دیگران را نمی خوانند یا اگر هم بخوانند اغلب با تعصب یا جهت گیری قبلی ، تا حد قابل توجهی از بین خواهد رفت. و همینطور از این مشکل بزرگ که طرفداران یک رهبر با عدم اطلاع از نظرات و افکار سایر رهبران، نخوانده و ندیده ، عقایدش را محکوم کنند نیز جلوگیری خواهد شد.
معایب طرح :
1. اغلب اثار رهبران مد نظر ما بصورت تایپ شده در دسترس نیستند و برای انتشار انها در سایت نیازمند صرف زمان زیادی می باشد.
2. جهت تبلیغ و تشویق سایت نیز احتیاج به صرف زمان نسبتا زیادی است.
3. امکان اینکه نیاز به حمایت های مالی در اینده پیدا کند ، قابل توجه است
ملزومات این ایده :
اینکار نیاز به حرکتی جهادی و چندین ماهه از سوی تمام دلسوزان فرهنگ کشور دارد.
بنده گمان می کنم اگر برای این طرح زمان و انرژی بگذاریم بیشتر و بهتر از زمان و انرژی که برای تک رهبری یا سایر ایده ها می گذاریم ، نتیجه می گیریم
و نکته ی مهم دیگری که باید ذکر کنم اینکه این طرح نیز مانند تمامی ایده های فرهنگی ، زمان بر است و زودبازده نیست. باید خودمان را عادت بدهیم تا این انتظار زیانبار زود بازده بودن طرح و ایده را از افکارمان بیرون کرده و با آن مقابله کنیم.
بنظر من یکی از مشکلات عمده ای که روشنفکران و علمان گذشته ی ما داشتند همین عجله ای بود که برای دیدن نتیجه از خود نشان می دادند.
در پایان بابت زیاده نویسی اجباری ، عذر خواهی می کنم
امیدوارم ایده ی بنده بعد گذشتن از غربال نظرات و نقدهای سازنده ی شما ، بتواند سهم اندکی در رشد اگاهی و حرکت فرهنگی کشور ایجاد کند
به امید آگاهی
یا علی